Ulga z tytułu wychowywania dzieci

Osoby wychowujące potomstwo mają prawo obniżyć swój roczny podatek dochodowy o tzw. odliczenie prorodzinne. Od 2009 r. odliczenie to obejmuje już nie tylko rodziców, lecz także opiekunów prawnych oraz osoby pełniące zadania rodziny zastępczej.

Kto może stosować potrącenia na dzieci?

Ulgę tą można uwzględnić jedynie w podatku dochodowym obliczonym od dochodów opodatkowanych zgodnie ze skalą podatkową. Z ulgi tej nie mogą korzystać więc osoby, które osiągają:

• przychody z działalności gospodarczej opodatkowane na zasadach tzw. ryczałtu ewidencjonowanego
• dochody , które są opodatkowane na szczególnych zasadach, z użyciem stawki podatkowej 19% (np. biznesmeni którzy wybrali takie opodatkowanie)

Jednak gdy podatnicy owi uzyskują dodatkowo dochody objęte opodatkowaniem skalą podatkową (np. wynagrodzenie za pracę, rentę, emeryturę), to w rocznej deklaracji podatkowej rozliczanej z tytułu uzyskiwania tych dochodów mogą rozliczyć ulgę na dzieci.

Uwaga!
Z ulgi na dzieci mają prawo korzystać podatnicy otrzymujący dochody opodatkowane zgodnie ze skalą podatkową, rozliczający roczne zeznanie podatkowe na formularzu PIT-36 lub PIT-37.

Ulga przysługuje rodzicom sprawującym władzę rodzicielską, opiekunom prawnym, jeśli dziecko zamieszkuje z opiekunem oraz rodzicom zastępczym. Z odliczenia nie mogą korzystać więc prawni opiekunowie dziecka, którzy nie mieszkają wspólnie z dzieckiem oraz rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej.

Ulgę na dziecko osoby, które w roku podatkowym wychowują dzieci:

• małoletnie
• bez względu na to ile mają lat, o ile dostawały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną

Uwaga!
Z odliczenia prorodzinnego mogą korzystać dodatkowo podatnicy wychowujący pełnoletnie dzieci do 25 roku życia, pod warunkiem, iż dzieci te kształcą się lub studiują (także za granicą) oraz że w roku podatkowym, jakiego dotyczy ulga, nie dostały dochodów opodatkowanych zgodnie ze skalą podatkową lub z pieniężnych kapitałów objętych opodatkowaniem stawką 19% w ogólnej kwocie przewyższającej 3089 zł (czyli 556,02 zł : 18%). Do dochodów owych dodawane są dodatkowo dochody osiągnięte przez dorosłe dzieci poza granicami kraju i to bez względu na to, jaką metodę unikania podwójnego opodatkowania się dla nich wykorzystuje. Odbieranie przez dziecko renty nie jest ważny dla prawa do ulgi. Z ulgi nie mają prawa korzystać osoby, których dzieci prowadzą podmiot gospodarczy opodatkowany też podlegają przepisom ustawy o podatku tonażowym lub z użyciem stawki podatkowej 19% lub na zasadach tzw. ryczałtu ewidencjonowanego.

Jak zastosować ulgę na dzieci w przypadku dorosłych uczących się dzieci, które zamykają dany etap nauki? Czy można stosować odliczenie prorodzinne za miesiące wakacji?

Osoba kończąca pewien etap swojego edukowania formalnie przestaje być uczniem określonej szkoły z chwilą pozyskania świadectwa. Niemniej jednak jeśli osoba zamierza kontynuować edukację, nie traci bezwarunkowo statusu osoby uczącej się.

W związku z tym dla:

1. Maturzysty, który podejmuje edukację w szkole wyższej - odliczenie należy się za cały rok podatkowy
2. Uczniów kontynuujących edukację w szkole - ulga należy się za wszystkie miesiące roku podatkowego
3. Maturzysty, który nie kontynuuje nauki - odliczenie należy się również za miesiące wakacyjne
4. Studentów kształcących się w dwóch etapach (studia magisterskie i licencjackie) - odliczenie przysługuje za cały rok podatkowy w sytuacji, gdy student po zaliczeniu egzaminu został zakwalifikowany na studia magisterskie. Gdy jednakże studia nie są kontynuowane lub zachodzi przerwa (gdy na przykład student nie podejmuje od razu kolejnego etapu studiów), to ulga należy się tylko za miesiące nauki włącznie z miesiącem, w którym został złożony egzamin dyplomowy

Jak wyliczyć wysokość przysługującego odliczenia na dzieci?

Wartość ulgi to 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik pełnił funkcję rodziny zastępczej lub wykonywał władzę lub sprawował opiekę nad dzieckiem. Kwota odliczenia wynosi 92,67 zł miesięcznie za każde dziecko.

Uwaga!
Ulga nie należy się od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

• wkroczyło w związek małżeński
• na podstawie orzeczenia sądu zostało ulokowane w organizacji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych

Może się zdarzyć sytuacja, w której dziecko spod opieki rodziców zostaje przekazane w tym samym roku podatkowym do opiekuna prawnego albo do rodziny zastępczej. Jeżeli przekazanie to następuje w czasie miesiąca, każdemu z podatników sprawujących opiekę nad dzieckiem przysługuje w tym miesiącu odliczenie w wartości stanowiącej 1/30 miesięcznej kwoty odliczenia za każdy dzień wykonywania nad nim pieczy. Znaczy to, iż zarówno rodzice, jak i opiekun prawny albo osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej odliczy – za miesiąc, w którym opieka była wykonywana przez różne osoby – 3,09 zł za każdy dzień sprawowania nad dzieckiem pieczy.

Małżonkowie wychowujący dzieci powinni wiedzieć, iż roczna kwota ulgi dotyczy łącznie obojga opiekunów prawnych dziecka lub rodziców zastępczych będących w związku małżeńskim lub rodziców. Przysługującą im roczną kwotę ulgi mogą odjąć od podatku w dowolnej ustalonej proporcji lub w równych częściach. Ulgę odlicza się w rocznej deklaracji podatkowej, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów – imiona, daty urodzenia, nazwiska dzieci (dane te przekazuje się w PIT/O).

Bardzo ważne!
Podatnik stosujący odliczenie prorodzinne wysyła PIT-36 lub PIT-37 oraz PIT/O stanowiący załącznik do tych formularzy.

Czy do zeznania PIT załączać dowody dotyczące ulgi prorodzinnej?

Nie ma takiego wymagania. Osoby korzystające z ulgi powinni pomimo tego wiedzieć, iż na życzenie organów kontroli skarbowej lub organów podatkowych, osoba jest zobowiązana dostarczyć wszelkie dokumenty istotne do sprawdzenia prawa do ulgi, w szczególności:

• zaświadczenia o uczęszczaniu pełnoletnich dzieci do szkoły
• umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą lub odpis orzeczenia sądu o wyznaczeniu rodziny zastępczej
• pismo z sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka
• odpis aktu urodzenia dziecka